Τι χρώμα είναι η Μουσική;

Μπορεί η μουσική να συσχετιστεί με τα χρώματα; Τι χρώμα έχουν οι νότες της μουσικής κλίμακας;

Από τα αρχαία χρόνια μέχρι και σήμερα, έχουν αναπτυχθεί πολλές υποθέσεις και θεωρίες που βασίζονται πάνω στη συσχέτιση ήχων και χρωμάτων.

Πιο συγκεκριμένα, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποίησαν τη θεωρία της μουσικής, (όσον αφορά τα σύμφωνα και διάφωνα διαστήματα) για να χαρακτηρίσουν συνδιασμούς χρωμάτων ως αρμονικούς και μη αρμονικούς.

Ο Αριστοτέλης, στο “Περί Αισθήσεων και Αισθητών” στο Κεφάλαιο Γ’ αναφέρει μεταξύ άλλων ότι:

“Την ίδια σχέση έχει και η αρμονία των ήχων, καθώς τα χρώματα που μπορούν να εκφραστούν μέσω αριθμητικής αναλογίας, όπως και η συμφωνία των ήχων, φαίνεται να είναι τα πιο γλυκά χρώματα.”

Η θεωρία του Αριστοτέλη, θεωρούταν βάσιμη μέχρι και τον 17ο αιώνα μ.Χ. Συσχετισμός ήχων, γεύσεων, πλανητών, στοιχείων, με στόχο την εύρεση της αρμονίας των χρωμάτων.

Ο Athanasius Kircher, το 1650, συσχετίζοντας μουσικά διαστήματα, χρώματα, ένταση του φωτός και βαθμούς φωτεινότητας, ισχυριζόταν ότι κάθε μουσικός ήχος αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο χρώμα.

Και το 1665, τη σκυτάλη παίρνει ο Sir Isaac Newton, κάνοντας το πρώτο του πείραμα με πρίσμα. Το πρίσμα είναι ένα διαφανές σώμα, που αναλύει τη φωτεινή δέσμη λευκού φωτός στα χρώματα του φάσματός της, διαχωρίζοντάς τα ανάλογα του μήκους κύματος του καθενός. Το γυάλινο πρίσμα διαθλά κάθε μήκος κύματος σε ορισμένη γωνία είτε διερχόμενο το φως από τον αέρα σ΄ αυτό είτε αντίστροφα, εξερχόμενο απ΄ αυτό στον αέρα.

Ο Νεύτωνας, κάνοντας το πείραμα αυτό, ξεχώρισε 7 χρώματα, αποτυπώνοντάς τα σε έναν τοίχο, τα οποία συσχέτισε με τις 7 νότες της μουσικής κλίμακας. Τα χρώματα αυτά ήταν το κόκκινο, το πορτοκαλί, το κίτρινο, το πράσινο, το μπλε, το ινδικό και το ιώδες. Η ακολουθία χρωμάτων ROYGBIV, με ακρονύμιο Roy G. Biv, που θεωρούταν η ακολουθία χρωμάτων για τη δημιουργία ουράνιου τόξου.

Λαμβάνοντας μόνο αυτά τα 7 χρώματα του φάσματος υπόψη του, σχεδίασε έναν τροχό χρωμάτων. Τον κύκλο αυτόν, τον χώρισε σε 7 άνισα μέρη, βασισμένα στις αποστάσεις της Δωρικής μουσικής κλίμακας, ξεκινώντας από τη νότα ΡΕ κι έπειτα παρέθεσε τα χρώματα δεξιόστροφα, σύμφωνα με τη σειρά που φαίνονταν στον τοίχο. Κατασκεύασε αυτή την αναλογία μουσικής και χρώματος, διότι πίστευε ότι το ιώδες χρώμα, ήταν επανάληψη του κόκκινου χρώματος, με τον ίδιο τρόπο που ένα ΝΤΟ επαναλαμβάνεται ξανά, σε ψηλότερη οκτάβα.

Το πορτοκαλί και το ινδικό χρώμα, τα χρησιμοποίησε στα ημιτόνια της κλίμακας, δηλαδή μεταξύ ΜΙ – ΦΑ και ΣΙ – ΝΤΟ, για να ολοκληρώσει την… χρωματιστή του οκτάβα.

Με το βιβλίο του, Opticks (1704),  η συσχέτιση μουσικών διαστημάτων και χρωμάτων είχε πλέον βάσεις φυσικής, καθώς και το βαρύ όνομα του Νεύτωνα να την υποστηρίζει.

Βέβαια, στοιχεία που συνέλεξε αργότερα ο ίδιος ο Νεύτωνας, κατέρριψαν αυτή του τη θεωρία. Μελέτες του, έδειξαν πως η απόσταση μεταξύ του κόκκινου και του ιώδους χρώματος δεν αντιστοιχεί σε μία οκτάβα, αλλά σε μία απόσταση 6ης μεγάλης, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Φυσικού Petr Pesic, κι αντί να προσαρμώσει τη θεωρία του, προσπάθησε ανεπιτυχώς να αποδείξει πως μία οκτάβα σχετίζεται με ένα διάστημα 6ης μεγάλο.

Πως θα μπορούσαμε άραγε να δώσουμε επιτυχώς χρώματα στις νότες;

Η νότα είναι ήχος και το χρώμα είναι φως.

Οι νότες, ως ήχοι, έχουν συγκεκριμένες συχνότητες. Το Α4 (διαπασών) για παράδειγμα είναι κουρδισμένο στα 440Hz. Οπότε θα χρειαστούμε τη συχνότητά τους.

Για την απόδοση της νότας σε χρώμα, θα χρειαστεί να μετατρέψουμε τη συχνότητα του ήχου της νότας σε συχνότητα φωτός, κι έπειτα να βρούμε το μήκος κύματός του, ούτως ώστε να δούμε που αντιστοιχεί στο ορατό φάσμα. Το τμήμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας δηλαδή, που ο άνθρωπος μπορει να αντιληφθεί με την όρασή του.

Στην πράξη τώρα. Ας υποθέσουμε ότι η μετάδοση των κυμάτων και του ήχου και του φωτός, γίνεται μέσω του αέρα.

Το ορατό σε εμας φάσμα σε συχνότητα φωτός, είναι μεταξύ περίπου 400THz και 800THz (δηλαδή 400τρις Hz και 800τρις Hz), που σε μήκος κύματος αντιστοιχεί σε περίπου 390nm με 700nm. (ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η συχνότητα και το μήκος κύματος είναι αντιστρόφως ανάλογα ποσά.)

Ας πάρουμε το Α4 που είπαμε ότι είναι κουρδισμένο στα 440Hz. Για να μετατρέψουμε τη συχνότητά του σε συχνότητα φωτός, θα πρέπει να το πολλαπλασιάσουμε 40 φορές με το 2. Δηλαδή 40 οκτάβες πιο ψηλά.

440*2^40

Το αποτέλεσμα είναι:  483.785.116.221.440Hz ή 483,79THz

Βρήκαμε τη συχνότητα φωτός. Τώρα, για να βρούμε το μήκος κύματος, θα διαιρέσουμε την ταχύτητα του φωτός διά τη συχνότητα που μόλις βρήκαμε.

Ο τύπος είναι:

λ = c/f

λ= μήκος κύματος
c= ταχύτητα φωτός
f= συχνότητα

Εφόσον είπαμε ότι το μέσο διάδοσης και των 2 είναι ο αέρας, η ταχύτητα του φωτός στον αέρα είναι 299.727.738 μέτρα το δευτερόλεπτο.

Οπότε:

λ = 299.727.738/483.785.116.221.440
λ = 0,00000061954725 m

και για να το μετατρέψουμε σε νανόμετρα:

0,00000061954725 * 1.000.000.000 = 619,55nm

Κάνοντας το ίδιο από το G4 έως το F5 έχουμε τα εξείς αποτελέσματα:

G4 – 696 nm – κόκκινο
A4 – 620 nm – πορτοκαλί
B4 – 552 nm – κιτρινοπράσινο
C5 – 521 nm – λαχανί
D5 – 464 nm – ανοιχτό μπλε
E5 – 414 nm – Ιώδες
F5 – 390 nm – Ινδικο

Το κόκκινο έχει τη χαμηλότερη συχνότητα χρώματος, ενώ το ιώδες την υψηλότερη. Δεν απέχει και πάρα πολύ από το ROYGBIV του Νεύτωνα.

Βάσει αυτού, το 2004, ένας φοιτητής του πανεπιστημίου του Plymouth, κατασκεύασε μία συσκευή κεφαλής, που αποτελούταν από μία κάμερα στο μπροστινό μέρος, η οποία μετέφραζε τα χρώματα σε ήχο, κι ένα ζευγάρι ακουστικά.

Ο λόγος κατασκευής αυτής της συσκευής, ήταν ένας φοιτητής καλών τεχνών με αχρωματοψία. Πλέον, μπορεί να… ακούσει μέχρι και 360 χρώματα, περισσότερα από αυτά που μπορεί να δει το ανθρώπινο μάτι.

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο…

Τι χρώμα είναι η μουσική; (Μέρος 1ο)
Prev 1 of 1 Next
Prev 1 of 1 Next

Πηγές και περαιτέρω πληροφορίες:

http://www.oxfordmusiconline.com/grov…https://www.the-scientist.com/?articl…https://www.mikrosapoplous.gr/aristot…https://en.wikipedia.org/wiki/Optickshttps://en.wikipedia.org/wiki/Color_w…https://el.wikipedia.org/wiki/Ορατό_φ…http://www.academia.edu/3771212/Newto…http://www.flutopedia.com/sound_color…https://el.wikipedia.org/wiki/Πρίσμα_…) – https://el.wikipedia.org/wiki/Μήκος_κ…https://el.wikipedia.org/wiki/Ήχος#Δι…https://el.wikipedia.org/wiki/Συχνότηταhttps://www.bbc.com/news/magazine-166…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *