Μουσική, Μνήμη & Νόσος Αλτσχάιμερ

science behind music,science,music,μουσική,επιστήμη,μουσικές εφαρμογές,μουσική θεωρία,μουσική τεχνολογία,ήχος,ωφέλη μουσικής,μουσική ιστορία,πολιτισμός,ήχος,μουσικά πειράματα,ψυχολογία

Μπορεί η μουσική να βοηθήσει στη βελτίωση της μνήμης και της νοημοσύνης μας; Γιατί ένα τραγούδι μας ξυπνάει τόσο έντονα αναμνήσεις από το παρελθόν; Υπάρχει ενδεχόμενη θετική επίδραση της μουσικής σε ανθρώπους με Αλτσχάιμερ;

Η μουσική εξάσκηση μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις στη μνήμη και τη νοημοσύνη μας. Οι πρώτες έρευνες πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, είχαν δείξει ότι η μουσική εξάσκηση μπορεί να βελτιώσει το IQ.

Πιο πρόσφατες μελέτες εστίασαν πάνω στα οφέλη της μουσικής σε κάθε άνθρωπο ξεχωριστά καταλήγοντας στο ότι, η μουσική εξάσκηση μπορεί να οδηγήσει στη βελτίωση της λειτουργικής μνήμης (η οποία σχετίζεται με τη Βραχύχρονη Μνήμη μας και είναι υπεύθυνη για τη λογική, τη λήψη αποφάσεων και τη συμπεριφορά μας), της μνήμης του χώρου (δηλαδή το κομμάτι της μνήμης μας, που ευθύνεται για τον προσανατολισμό μας και τη συλλογή πληροφοριών ενός μέρους και σχετίζεται και με τη Βραχύχρονη αλλά και τη Μακρόχρονη Μνήμη μας), καθώς και στη βελτίωση της λεκτικής μνήμης δηλαδή των γλωσσικών δεξιοτήτων, για παράδειγμα απομνημόνευση λεξιλογίου, ορθογραφίας και γενικά την καλύτερη χρήση μίας γλώσσας.

Η ανθρώπινη μνήμη χωρίζεται σε 3 βασικές κατηγορίες:

Αισθητηριακή, Βραχύχρονη και Μακρόχρονη Μνήμη.

Περιληπτικά, Η Αισθητηριακή Μνήμη αποθηκεύει αισθητηριακά δεδομένα για λίγα κλάσματα του δευτερολέπτου, ίσα-ίσα όσο χρειάζεται έως ότου χρησιμοποιηθούν από ανώτερα εγκεφαλικά κέντρα. Χάρη στην Αισθητηριακή Μνήμη αντιλαμβανόμαστε την κίνηση, αποφεύγουμε αντικείμενα που έρχονται κατά πάνω μας ή πατάμε έγκαιρα το φρένο στο κόκκινο.

Η διάρκεια ζωής των πληροφοριών που αποθηκεύονται στην Βραχύχρονη Μνήμη, τώρα, κυμαίνεται από 30 δευτερόλεπτα έως λίγα λεπτά. Φανταστείτε για παράδειγμα τι κάνουμε όταν θέλουμε να αποθηκεύσουμε έναν αριθμό τηλεφώνου που ακούμε προφορικά. Πολύ πιθανό να αρχίσουμε να επαναλαμβάνουμε τον αριθμό έως ότου τον σημειώσουμε κάπου. Αποθηκεύουμε προσωρινά δηλαδή, κάποιες πληροφορίες τις οποίες αργότερα πολύ πιθανό να μην θυμόμαστε.

Και η Μακρόχρονη Μνήμη, είναι το είδος μνήμης το οποίο μας επιτρέπει να αποθηκεύουμε πληροφορίες για ένα χρονικό διάστημα διάρκειας μερικών λεπτών έως και πάρα πολλών δεκαετιών ή ακόμη και για πάντα. Για παράδειγμα, που γεννηθήκαμε ή ποιοι είμαστε και χωρίζεται περαιτέρω σε 2 υποκατηγορίες, τη Διαδικαστική και τη Δηλωτική, ανάλογα με το είδος των αποθηκευμένων πληροφοριών.

Η Διαδικαστική Μνήμη, είναι υπεύθυνη για την αποθήκευση και ανάκληση αυτοματοποιημένων διεργασιών και δεξιοτήτων (Για παράδειγμα, πως δένουμε τα κορδόνια μας, πως κάνουμε ποδήλατο, κτλ).

Χάρη στη Δηλωτική Μνήμη από την άλλη, μπορούμε ενσυνείδητα να ανακαλέσουμε στιγμές, γεγονότα και πληροφορίες όποτε εμείς το θελήσουμε.

Με τη σειρά της, η Δηλωτική Μνήμη χωρίζεται σε 2 επιμέρους κατηγορίες.

Την Επεισοδιακή, η οποία περιλαμβάνει τις διάφορες προσωπικές μας εμπειρίες σε συγκεκριμένα συμβάντα, για παράδειγμα τα περσινά μας γενέθλια, τι φάγαμε χθες και λοιπά, (Αυτοβιογραφική Μνήμη), και τη Σημασιολογική στην οποία αποθηκεύονται άλλου τύπου πληροφορίες που μας είναι χρήσιμες ή ενδιαφέρουσες (π.χ. ποια είναι η πρωτεύουσα της Ισπανίας).

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, «η μουσική είναι σε θέση να προσδίδει ποιοτικά γνωρίσματα στον ψυχικό χαρακτήρα, και, εφόσον μπορεί να το κάνει αυτό, γίνεται σαφές ότι ενδείκνυται να παρέχεται ως εκπαιδευτικό αγαθό και να εκπαιδεύονται σε αυτή οι νέοι. Επιπλέον αρμόζει να παρέχεται μουσική αγωγή σε αυτή την ηλικία, γιατί οι νέοι λόγω της ηλικίας τους δεν υπομένουν με τη θέλησή τους τίποτε που στερείται ευχαρίστησης, η μουσική όμως από τη φύση της ενέχει ευχαρίστηση»

Το 2013, σε ένα σχολείο της Γερμανίας, έγινε μία σχετική μελέτη που συμπεριέλαβε 73 εφτάχρονα παιδιά, που ξεκινούσαν την αντίστοιχη δική μας 2α δημοτικού.

Τα 25 από αυτά, παράλληλα με τα μαθήματα του σχολείου τους, εντάχθηκαν σε ένα τμήμα που τους μάθαιναν μουσικά όργανα για 45 λεπτά κάθε εβδομάδα.  Άλλα 25, εντάχθηκαν σε αντίστοιχο τμήμα με αντικείμενο τις επιστήμες, και τα υπόλοιπα 23, δεν εντάχθηκαν πουθενά.

Η λεκτική και η οπτική μνήμη όλων των παιδιών, δοκιμάστηκαν σύνολο 3 φορές. Στην αρχή της 2ας δημοτικού, κι έπειτα στην αρχή και στο τέλος της 3ης δημοτικού.

Οι αρχικές διαφορές που υπήρχαν στις 3 αυτές ομάδες παιδιών ήταν οι εξείς:

Η μουσική ομάδα ξεκίνησε με συνολικό IQ μεγαλύτερο κατά περίπου 13 μονάδες από την επιστημονική ομάδα και 7 από την ομάδα χωρίς επιπλέον αντικείμενο μελέτης. Επίσης, τα παιδιά στη μουσική ομάδα ήταν, κατα λίγους μήνες, νεότερα. Τα παιδιά και των τριών ομάδων όμως, ξεκινώντας τη μελέτη, είχαν τα ίδια αποτελέσματα στο τεστ μνήμης.

1 χρόνο αργότερα, στις αρχές της 3ης δημοτικού, οι 3 ομάδες εξακολουθούσαν να είναι ισάξιες στην οπτική μνήμη. Αυτό που παρατηρήθηκε είναι πως, η λεκτική μνήμη είναι αυτή που είχε βελτιωθεί, αλλά μόνο στη μουσική ομάδα.

Και το τελευταίο τεστ, στο τέλος της 3ης δημοτικού, έδειξε ότι η λεκτική μνήμη των παιδιών της μουσικής ομάδας, σε αντίθεση με των υπολοίπων παιδιών, είχε πλέον βελτιωθεί σημαντικά.

———

Η μουσική, εδώ και χιλιάδες χρόνια, είναι κι ένας… μηχανισμός απομνημόνευσης.

Ο David Rubin, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Duke, στο πρωτοποριακό βιβλίο του “Η Μνήμη στις Προφορικές Παραδόσεις” (Memory in Oral Traditions), μας εξηγεί πώς τα έπη του Ομήρου περνούσαν από γενιά σε γενιά, και διεσώθησαν μόνο με τον προφορικό λόγο.

Ο ιππόκαμπος κι ο μετωπιαίος φλοιός, είναι δύο μεγάλες περιοχές του εγκεφάλου μας που σχετίζονται με τη μνήμη και λαμβάνουν κάθε λεπτό, τεράστιους όγκους δεδομένων. Η απομνημόνευση κι ανάκτηση, όμως, αυτών των δεδομένων και πληροφοριών δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, εκτός αν είναι σε… μορφή τραγουδιού. Η μουσική, με τις ρήμες και το ρυθμό, βοηθάει πολύ στην απομνημόνευση πληροφοριών και την ανάκτησή τους.

Αυτή η τεχνική είναι εξίσου αποδοτική ακόμη και σήμερα. Απόδειξη; Ανατρέξτε στο παρελθόν, και φέρτε αναμνήσεις από τα πρώτα τραγουδάκια που μάθατε στο νηπιαγωγείο και το δημοτικό, ποιήματα, καθώς και τον τρόπο που μάθατε την αγγλική αλφάβητο. \\\\\\

Οπότε, υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ μουσικής και μνήμης.

Γιατί λοιπόν, όταν ακούμε ένα συγκεκριμένο τραγούδι μας ξυπνά τόσο έντονες αναμνήσεις;

Τα συναισθήματα ενισχύουν τις μνημονικές μας διεργασίες. Η μουσική, από τη μεριά της, γεννά πολύ δυνατά συναισθήματα, οπότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι ευθύνεται άμεσα για τις τόσο έντονες αναμνήσεις που ξυπνούν μέσα μας, ακούγοντας απλά ένα τραγούδι.  Ανακαλούμε είτε τα συναισθήματα που μας προκάλεσε το ίδιο το τραγούδι, είτε τα συναισθήματα μας την περίοδο εκείνη, όταν ακούγαμε το τραγούδι.

To 2009, o Πετρ Τζανάτα από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Davis, μελετώντας τους εγκεφάλους μερικών ανθρώπων ενώ άκουγαν μουσική, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: Η περιοχή του εγκεφάλου στην οποία αποθηκεύονται οι αναμνήσεις μας, λειτουργεί συγχρόνως κι ως ένα… κέντρο σύνδεσης  μίας γνώριμης μουσικής, με τις αναμνήσεις και τα συναισθήματά μας.

Αυτή η περιοχή βρίσκεται στον προμετωπιαίο φλοιό, ακριβώς πίσω από το μέτωπό μας, και είναι μία από τις τελευταίες περιοχές του εγκεφάλου που απειλείται από μία σοβαρή νόσο.

“Μία τέτοια ανακάλυψη, θα μπορούσε να ερμηνεύσει το γιατί οι άνθρωποι με Αλτσχάιμερ ανταποκρίνονται τόσο θετικά στη μουσική”, είπε ο επικεφαλής της έρευνας, Janata.

Κρατώντας τα λεγόμενα αυτά του Petr Janata, πάμε σε μία ομάδα ερευνητών από το Κέντρο Νόσου Αλτσχάιμερ του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, με επικεφαλής τον Andrew Budson, όπου πιστεύει ότι υπάρχουν 2 θεωρίες που εξηγούν τη θετική επίδραση της μουσικής σε ανθρώπους με Αλτσχάιμερ:

Η πρώτη, βασίζεται πάνω σε αυτό που ανέφερα προ λίγου, ότι δηλαδή, ακούγοντας απλά ένα γνώριμο τραγούδι, ξυπνούν τόσες αναμνήσεις μέσα μας, που σχετίζονται άμεσα με δυνατά συναισθήματα. Και σύμφωνα με τα λεγόμενα του Budson, δεν υπάρχουν ισχυρότερες αναμνήσεις από τα δυνατά συναισθήματα.

Και η Δεύτερη, βασίζεται στο ότι μαθαίνοντας ένα μουσικό όργανο, όλες οι πληροφορίες αποθηκεύονται στην Διαδικαστική Μνήμη μας. Όσο η νόσος επιδεινώνεται, μπορεί η Επεισοδιακή Μνήμη να καταστραφεί εντελώς, αλλά η Διαδικαστική Μνήμη συνεχίζει, σε μεγάλο βαθμό, να μένει ανέπαφη.

Στα πλαίσια μίας έρευνας πάνω σε 15 ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ, ο William Kang, τριτοετής φοιτητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Κεντρικής Φλόριντα στο Ορλάντο, τους χώρισε σε 2 ομάδες. Στους 7 της πρώτης ομάδας, παρέχονταν παθητική Μουσικοθεραπεία ανά 15 ημέρες, που συμπεριλάμβανε μόνο την ακρόαση μουσικής με βιολί, εν αντιθέσει με τους υπόλοιπους 8 της δεύτερης ομάδας, όπου ταυτόχρονα με την παθητική Μουσικοθεραπεία, τους παρέχονταν και μαθήματα βιολιού, πάλι ανά δεκαπενθήμερο.

8 εβδομάδες αργότερα,  4 από τους ασθενείς της δεύτερης ομάδας, κατάφεραν να κρατήσουν το βιολί, 2 κατάφεραν να παραγάγουν ήχο, κι ένας, κατάφερε κι έμαθε ένα απλό τραγούδι.

Με το πέρας αυτής της έρευνας, ο Kang επεσήμανε για τη δεύτερη ομάδα ότι:

Πρώτον, ήταν όλοι απολύτως ικανοί στο να μάθουν βιολί, μέχρι κι ο ένας που ήταν σε πιο προχωρημένο στάδιο,

Δεύτερον, επέδειξαν βελτιωμένες ικανότητες σε σχέση με την καθημερινότητά τους, όπως για παράδειγμα η αναγνώριση προσώπων και η ανάκληση ονομάτων, και

Τρίτον, επέδειξαν βελτιώσεις στη διάθεση, τη μνήμη και τη συμπεριφορά τους.

Κλείνοντας, θα αναπαραγάγω τα λόγια 2 νευρολόγων, της Camilla Clark και του Jaosn Warren από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, λέγοντας:

Το αίνιγμα της νόσου Αλτσχάιμερ θα μπορούσε τελικά να λυθεί, όταν κατανοήσουμε τις πιο υποβόσκουσες και λιγότερο διαχειρίσιμες επιδράσεις της νόσου στους ασθενείς. Η μουσική τότε, θα μπορούσε να συμβάλλει ουσιαστικά.

Δείτε το σχετικό βίντεο βίντεο…
[yotuwp type=”videos” id=”WVvlfti_Ryg” ]

Πηγές και περαιτέρω πληροφορίες:

https://www.consciouslifestylemag.com…https://www.washingtonpost.com/postev…https://www.sciencedirect.com/science…http://www.bbc.com/news/health-28703013https://www.psychologytoday.com/intl/…https://www.psychologytoday.com/intl/…https://www.psychologytoday.com/intl/…http://www.bbc.com/culture/story/2014…https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/arti…https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1…https://www.psychologytoday.com/us/bl…https://www.psychologytoday.com/intl/…http://www.dailymail.co.uk/health/art…https://www.ucdavis.edu/news/study-fi…https://academic.oup.com/brain/articl…https://academic.oup.com/brain/articl…https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1…https://www.ncbi.nlm.nih.govhttps://www.braininjuryaustralia.org….https://www.sciencedirect.com/science…https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1…https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/arti…http://www.human-memory.net/https://www.psyxology.gr/blog/38-κλιν…http://psychologein.dagorastos.net/20…http://psychologein.dagorastos.net/20…https://en.wikipedia.org/wiki/Linguis…https://en.wikipedia.org/wiki/Verbal_…https://en.wikipedia.org/wiki/Spatial…https://en.wikipedia.org/wiki/Working…https://www.alzheimers.net/why-music-…https://www.alzheimers.net/2013-06-04…https://www.alzheimers.net/3-11-15-mu…https://www.medscape.com/viewarticle/…

Διαβάστε επίσης...

Μουσική, Μνήμη & Νόσος Αλτσχάιμερ

Από:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on google
Share on pinterest
Share on whatsapp