Γιατί μας αρέσει ένα τραγούδι;

science behind music,science,music,μουσική,επιστήμη,μουσικές εφαρμογές,μουσική θεωρία,μουσική τεχνολογία,ήχος,ωφέλη μουσικής,μουσική ιστορία,πολιτισμός,ήχος,μουσικά πειράματα,ψυχολογία

Ποιοι είναι οι παράγοντες που καθορίζουν το μουσικό μας γούστο; Γιατί μας αρέσει ένα τραγούδι και είναι αδύνατον να ξεκολλήσει από το κεφάλι μας;

Το 2016, μία μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Ψυχολογία της Αισθητικής, Δημιουργηκότητας και Τεχνών (Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts), ο Dr. Daniel Mullensiefen και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι τα τραγούδια που δε μπορούν να… ξεκολλήσουν από το κεφάλι μας, μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά μεταξύ τους. Όπως για παράδειγμα είναι πιο γρήγορα από το μέσο όρο των τραγουδιών, κι επίσης μας ξυπνούν μνήμες και έχουν την ιδιότητα να τα συνδέουμε με συναισθήματά μας.

“Βέβαια, δεν υπάρχει συγκεκριμένη φόρμουλα δημιουργίας τέτοιων τραγουδιών” πρόσθεσε ο Daniel. “Δε θα μπορούσες να πεις, γράψε ένα τραγούδι που να έχει αυτή τη δομή κι αυτά τα μουσικά διαστήματα και συγχορδίες. Δε δουλεύει με αυτό τον τρόπο”

Για να μπούμε λίγο πιο βαθιά στο μουσικό μας γούστο και τι το καθορίζει, θα πρέπει να αναλύσουμε 3 πιο εξεζητημένους παράγοντες.

Ο 1ος, είναι μία μελέτη που έγινε στο MIT, θέτοντας το εξής ερώτημα:

Το μουσικό μας γούστο προέρχεται από την κουλτούρα μας, ή είναι βιολογικά συνδεδεμένο με τον εγκέφαλό μας;

Στα μουσικά στυλ της δύσης, από την κλασική μουσική μέχρι τα ροκ και τα ποπ, μερικοί συνδιασμοί νοτών, θεωρούνται πιο ευχάριστοι από άλλους. Αλλά ταυτόχρονα, λόγω της μουσικής δομής τους, τα ποπ τραγουδια, είναι πιο ευκολοάκουστα από την κλασική μουσική και κατ’ επέκταση, πιο αρεστά στο ευρύ μουσικό κοινό.

Στα αυτιά των περισσοτέρων από εμάς που ζούμε στη… Δύση για παράδειγμα, το μουσικό διάστημα C και G, καθώς και το ταυτόχρονο άκουσμα αυτών των 2, μας ακούγεται ευχάριστο. Σα να συμφωνούν αυτές οι 2 νότες μεταξύ τους.

Τι γίνεται όμως με το διάστημα C και F# και το ταυτόχρονο άκουσμα αυτών των 2; Ακούγεται σκληρό. Δείχνουν να διαφωνούν. Σημείωση… το μεσάιωνα, η εκκλησία είχε απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση αυτού του συγκεκριμένου μουσικού διαστήματος, καθώς το θεωρούσε “διαβολικό”. Ναι… Κι όμως… Καλά ακούσατε… Αν οι Dream Theater με το “As I Am” υπήρχαν το μεσαίωνα, θα είχαν σίγουρα αφοριστεί. Η εκκλησία του μεσαίωνα δεν είχε σταθεί μόνο σ’ αυτό, καθώς επέτρεπε μόνο τα τρίσημα μέτρα (3/4 πχ.) ως απόδοση… τιμής στην αγία τριάδα… “σκοταδισμός”!

Οπότε, τραγούδια που χρησιμοποιούν διαστήματα όπως το ευχάριστο στα αυτιά, C – G, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αρέσουν στο μεγαλύτερο ποσοστό.

Μας αρέσουν, οπότε, τα σύμφωνα διαστήματα λόγω της Δυτικής μουσικής κουλτούρας μας ή όχι;

Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης, δίνουν απαντήσεις.

Η ομάδα από το MIT λοιπόν, έκανε δοκιμές πάνω σε 5 διαφορετικές ομάδες ανθρώπων, βάζοντάς τους να ακούσουν σύμφωνες και διάφωνες συγχορδίες. Εκείνοι με τη σειρά τους θα έλεγαν ποιες προτιμούν.

Η 1η ομάδα ήταν μία απομονωμένη φυλή του αμαζονίου, όνοματι Tsimane, η οποία δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τη Δυτική μουσική.

Η 2η ήταν μία Ισπανόφωνη ομάδα Βολιβιανών που κατοικούν σε ένα χωρίο κοντά στους Tsimane,

η 3η ομάδα ήταν κάτοικοι της πρωτεύουσας της Βολιβίας, La Paz,

η 4η μία ομάδα Αμερικανοί μουσικοί

και τέλος, μία απλή ομάδα Αμερικανών μη-μουσικών.

“Αυτό που ανακαλύψαμε είναι πως, οι προτιμήσεις διαφέρουν δραματικά” είπε ο επικεφαλής της έρευνας, McDermott.

Όταν οι Tsimane ερωτήθηκαν ποιου είδους συγχορδίες τους άρεσαν πιο πολύ, απάντησαν… και οι 2. Δηλαδή, και οι σύμφωνες αλλά και οι διάφωνες. Στο χωρίο υπήρχε μία ελάχιστη προτίμηση για τη σύμφωνη συγχορδία, λίγο περισσότερη στην πρωτεύουσα της Βολιβίας, αλλά και στις 2 περιπτώσεις οι διαφορές είναι μηδαμινές.

Στις αμερικάνικες ομάδες είναι φανερά μεγαλύτερες, ειδικά στην ομάδα μουσικών, όπου αυτοί που προτιμούν σύμφωνες συγχορδίες, είναι οι διπλάσιοι – και καταλήγει, “αυτή η μελέτη, δείχνει καθαρά ότι η προτίμηση για σύμφωνες συγχορδίες, εξαρτάται με το πόσο ένας άνθρωπος είναι… εκτεθιμένος στη Δυτική μουσική”

Οπότε ένα τραγούδι για να είναι πιο πιθανό να μας αρέσει, πρέπει να έχει, ως επι το πλήστον, τις προδιαγραφές της μουσικής στην οποία είμαστε περισσότερο… εκτεθιμένοι. Που και στην περίπτωση της Ελλάδας, μιλάμε για τη Δυτική μουσική. Μπορεί η σύγχρονη ελληνική μουσική να συμπεριλαμβάνει ήχους και ρυθμούς από Ανατολή και όχι μόνο, αλλά η γενική δομή, είναι Δυτική.

———

Ο 2ος παράγοντας, είναι η δομή ενός τραγουδιού. παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για το πόσο… εύκολο είναι να μας αρέσει ένα τραγούδι και κάτα πόσο αυτό θα μας κολλήσει για τις επόμενες (τουλάχιστον) ημέρες. Μία περίπλοκη μουσική σύνθεση με περίεργους ρυθμούς και μελωδίες, σίγουρα θα είναι πιο δύσκολο να μας μείνει.

Στη θεωρητική μουσική, υπάρχει η Μορφολογία, με την οποία μπορούμε να αναλύσουμε  μία μουσική σύνθεση, να αναγνωρίσουμε τη φόρμα της, και κατ’ επέκταση, να την κατανοήσουμε.

Ας ξεκινήσουμε με την κλασική μουσική. Μία συνηθισμένη φόρμα σύνθεσης κλασικών μουσικών έργων ήταν η Sonata.

Περιληπτικά, μια Sonata αποτελείται από 3 βασικά μέρη: την Έκθεση, την Ανάπτυξη και την Επανέκθεση καθώς και μία Εισαγωγή κι ένα τέλος, που ονομάζεται Coda.

Σε καθ’ ένα από αυτά τα μέρη, αναπτύσσονται πολλές μελωδίες που πηδούν από τονικότητα σε τονικότητα, αλλαγή ρυθμών και ύφους.

Δύσκολη, λοιπόν, μουσική η κλασική. Οπότε είναι πολύ δύσκολο να αρέσει σε έναν απλό μουσικόφιλο! Άντε μόνο να του αρέσει και να του μείνει κανένα μουσικό θέμα του Μπετόβεν και του Μότσαρτ που έχουν πολυακουστεί. (Επανάληψημότητα… χμμμ.. ενδιαφέρον. Κρατήστε το!)

Στην ανατολίτικη μουσική από την άλλη, θα βρούμε εντελώς άγνωστες μελωδίες για το δυτικό κόσμο. Διαφορετικά μουσικά διαστήματα, διαφορετική σημειολογία, καθώς και διαφορετικά μουσικά όργανα. Για να μην αναφερθούμε στους ρυθμούς, που για παράδειγμα ένα αραβικό Bashraf, μπορεί να γραφτεί σε 24/4, 28/4, 93/4!!!

Στη δυτική μουσική τώρα, και πιο συγκεκριμένα στην πλέον διαδεδομένη Pop, (όπου Pop εννοούμε Popular, δηλαδή δημοφιλής), τα πράγματα είναι διαφορετικά. Είναι εντελώς απλά και σχεδόν πάντα έχουμε 1 τονικότητα. Τα περισσότερα τραγούδια αποτελούνται από 2 κουπλέ, 2-3 ρεφρέν, μία αλλαγή – γέφυρα που σε πάει στο τελευταίο ρεφρεν και κλεισιμο. Με απλές και σύμφωνες μελωδίες και απλούς ρυθμούς. Αυτό καθιστά αυτόματα πιο περιζήτητη την Pop μουσική και όλους τους κλάδους της.

———

Και ο 3ος παράγοντας είναι η επαναληψημότητα.

Η επαναληψημότητα των στοιχείων μέσα σε ένα τραγούδι είναι ιδιαίτερα αποδοτική για την επιτυχία του. Το 2011, επιστήμονες εξετάζοντας τη δραστηριότητα των εγκεφάλων μερικών ανθρώπων που άκουγαν συγκεκριμένα τραγούδια, διαπίστωσαν ότι είναι πιο πιθανό να δεθούν συναισθηματικά με αυτά, όταν μέσα σε αυτά άκουγαν γνώριμους ήχους. Και ο καλύτερος και πιο εύκολος τρόπος να το πραγματοποιήσεις αυτό, είναι η επανάληψη στίχων και μελωδιών, μέσα στο ίδιο το τραγούδι.

Το φαινόμενο της επαναληψημότητας ισχύει και όταν ο ακροατής, ακούει συνεχώς το ίδιο τραγούδι. Έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Psychology of Music το 2013, έδειξε ότι είναι πιο πιθανό να σου κολλήσει ένα τραγούδι, εάν το ακούς πολύ και συχνά.

Το φαινόμενο αυτό, συμβαίνει ολοφάνερα στις περιπτώσεις του internet, των ραδιοφώνων και των διαφόρων κέντρων διασκέδασης, όπου στην ουσία κατα κάποιον τρόπο καθορίζουν ποια τραγούδια είναι τα hit της εποχής.

Αυτοί λοιπόν ήταν 3 από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν το γούστο μας.

Κουλτούρα, Δομή τραγουδιού κι Επαναληψημότητα.

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο…
[yotuwp type=”videos” id=”o4Laj6Xp1hI” ]

Πηγές και περαιτέρω πληροφορίες:

http://news.mit.edu/2016/music-tastes…https://www.inverse.com/article/32747…https://en.wikipedia.org/wiki/Musical…https://en.wikipedia.org/wiki/Sonata_…http://www.maqamworld.com/forms.htmlhttps://en.wikipedia.org/wiki/Pop_musichttps://pdfs.semanticscholar.org/62ea…http://www.musanim.com/wavalign/foote…https://quod.lib.umich.edu/cgi/p/pod/…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…http://infinitejukebox.playlistmachin…https://musicmachinery.com/2012/11/19…https://www.apa.org/pubs/journals/rel…

Διαβάστε επίσης...

Γιατί μας αρέσει ένα τραγούδι;

Από:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on google
Share on pinterest
Share on whatsapp